10.02.2011

Senatorska 14 - Pałac Blanka

Tuż obok makiety ratusza, na skrzyżowaniu ulic Nowy Przejazd (dawniej Daniłłowiczowskiej) oraz Senatorskiej pod numerem 14 mieści sie Pałac Blanka. Pierwotnie stał tu drewniany dwór Mikołaja Ostroroga opisany przez Adama Jarzębskiego w 1643 r. Potem posesja była własnością Załuskich i Dupontów, a około połowy XVIII w. Znalazła się w ręku Filipa Nereusza Szaniawskiego, późniejszego szambelana królewskiego. Na jego życzenie Szymon Bogumił Zug wzniósł tu w latach 1762-64 barokowy pałac złożony z korpusu głównego i oficyn obiegających dziedziniec, z bramą wjazdową pośrodku. Czwartym właścicielem został bankier warszawski pochodzenia francuskiego Piotr Blank. Korzystając z pomocy Zuga Blank przekształcił wnętrza pałacu nadając im klasycystyczny wystrój. Uzupełnił je kolekcją obrazów i rzeźb stwarzając siedzibę imponującą bogactwem i smakiem. Na wydawane przez Blanka obiady zapraszano m. in. króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

1900

W 1797 roku, po śmierci Blanka, pałac przeszedł w ręce szambelana Michała Budziszewskiego i jego spadkobierców. W ciągu XIX w. zaniedbany pałac zaczął pełnić funkcję kamienicy czynszowej. Część pomieszczeń przerobiono na mieszkania i sklepy. Od 1916 w pałacu znajdowała się siedziba Komendy Milicji Miejskiej, a po odzyskaniu niepodległości - Komenda Policji Państwowej m. Warszawy. Z inicjatywy prezydenta Stefana Starzyńskiego postanowiono urządzić w pałacu reprezentacyjne sale magistratu. W tym celu w latach 1935-38 przeprowadzono gruntowny remont budynku. Prace przy urządzaniu wnętrz przerwała wojna.


1935

Widok na oficyny i bramę od strony dziedzińca, 1935

Zajęty przez Niemców stał się siedzibą hitlerowskiego urzędu nadzorującego pracę polskiego zarządu miasta oraz urzędem stanu cywilnego. Tu urzędował komisaryczny burmistrz Warszawy Ludwik Leist.

1.08.1944 r. pałac opanowali powstańcy, a cztery dni później zginął tu trafiony przez niemieckiego snajpera Krzysztof Kamil Baczyński – poeta i żołnierz AK co upamiętniają tablica na budynku i popiersie wewnątrz. Po powstaniu Pałac uległ zupełnemu zniszczeniu.

Pałac Blanka w czasie okupacji

Fragment bramy, 1945

Po wojnie został odbudowany jako pierwszy budynek w Warszawie. Pod kierunkiem Elżbiety Trembickiej uzyskał wygląd z XVIII w. Pełny wystrój wnętrza przywrócono klatce schodowej i sali Muszlowej. W architekturze pałacu zwraca uwagę, widoczny w prześwicie bramy, ozdobny ryzalit z narożami zaokrąglonymi na parterze i ściętymi prosto na piętrze. Wieńczy go trójkątny tympanon z kartuszem herbowym. Swoją siedzibę miał tu Wojewódzki Konserwator Zabytków a obecnie mieści sie Ministerstwo Sportu i Turystyki.

Pałac Blanka, luty 2011

3 komentarze:

  1. Ciekawi mnie czy przed wojną w bramie pałacowej też były takie syrenki, jak teraz.

    OdpowiedzUsuń
  2. Szczerze mówiąc nie sądzę. Jak dla mnie mają one kształt socrealu.

    OdpowiedzUsuń
  3. No a jednak to nie socowy pomysł. Te syrenki były przed wojną:)

    OdpowiedzUsuń