25.06.2011

Krakowskie Przedmieście 52/54 - kościół Karmelitów

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Józefa Oblubieńca (Kościół karmelitów bosych, kościół pokarmelicki, kościół seminaryjny) – kościół znajdujący się w Warszawie przy ul. Krakowskie Przedmieście 52/54, była prokatedra Archidiecezji warszawskiej w latach 1944-1956. Obecnie pełni funkcję kościoła Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie.

Początkowo stał tu drewniany dworek wojewodziny Krasińskiej i obok był pusty plac Zamoyskich. Około 1642 Albrycht Wessel chorąży nadworny i starosta różański, makowiecki i tykociński postanowił wybudować kościół dla karmelitów bosych, których nie było w tamtych czasach w Warszawie. Przedmieście Warszawy, na którym miała stanąć świątynia nosiło nazwę Bykowiec a plac należał do Marcina Krasickiego starosty bolimowskiego. Po śmierci Wessla, który nie zapewnił stosownych funduszy na dalszą budowę kościoła, jego wznoszenie odbywało się dzięki kolejnym dobroczyńcom. Na miejscu zniszczonego najazdem szwedzkim drewnianego kościółka projektu Constante Tencalli, powstał w latach 1661-82 według projektu Józefa Szymona Belottiego (lub Tylmana z Gameren). Z braku pieniędzy budowa była często przerywana, dopiero w roku 1667 postawiono ściany, a w 1672 pokryto dach specjalnie sprowadzoną dachówką z Gdańska, kończąc prace w roku 1700. Kościół konsekrowano dopiero w październiku 1701, a również umieszczono w środku nie istniejący już ołtarz Ephraima Schrögera. Zbudowany na planie krzyża, w latach 1761 - 62 zyskał fasadę wg proj. Schrögera. Na szczycie kościoła umieścił on kulę miedzianą, zwaną banią karmelicką, dzięki czemu w Warszawie ukuto powiedzenie „spuchł jak bania karmelicka”. Kula jest opleciona wężem przyciśniętym kielichem z hostią. W czasie potopu kościół doszczętnie zniszczono za ostrzał armatni, jaki prowadziła z tarasu na tyłach świątyni Maria Ludwika (żona Jana Kazimierza). W roku 1774 Schröger zaprojektował przybudówkę w tym samym roku ukończoną. Rok później otwarto w niej pierwszą warszawską cukiernię. W 1864 roku nastąpiła kasata zakonu i klasztor przeszedł w ręce diecezji.

W 1850 roku kościół wyremontowano pod kierunkiem Stefana Balińskiego. W latach 1853 - 57 przeprowadzono renowację wnętrza i umieszczono nowe ołtarze i chór wg projektu Leona Sużyńskiego i Piotra L. Karasińskiego. W latach 1858 - 62 powstała kaplica Grobu Chrystusowego zaprojektowana przez Henryka Marconiego.

W 1925 dobudowano gmach biblioteki wg proj. Konstantego Jakimowicza. W okresie międzywojennym działały tu piwnice win Wacław Rago i S-ka z restauracją.

Budynek ocalał po wojnie, ponieważ był wykorzystywany przez hitlerowców do ostatniej chwili i po prostu nie zdążyli go spalić. W latach 1949 - 53 kościół pełnił rolę prokatedry, w zastępstwie odbudowywanego kościoła św. Jana. Lata 1973 - 75 to kolejny remont wnętrz. W 1987 rozpoczął się kolejny – tym razem gruntowny remont całego kościoła zakończony w roku 1989. Usunięto wtedy zabytkowe posadzki, stropy, klatki schodowe a także freski.

1900

1910

1912

1917

1918

1939

1945

1973 (widoczne linie trakcji trolejbusowej)

2011

1 komentarz:

  1. Moi rodzice brali tam ślub, więc w pewnym sensie jest to miejsce dla mojego rozwoju istotne.

    OdpowiedzUsuń