02.11.2011

Krakowskie Przedmieście 7 - kamienica Grodzickiego

Przed 1790 rokiem na placu należącym do Walentego Sobolewskiego od strony Krakowskiego Przedmieścia powstała kamienica będąca oficyną jego pałacu. Obecna kamienica zbudowana została dla Józefa Grodzickiego w latach 1851 - 52 według projektu Henryka Marconiego w stylu neorenesansu włoskiego na miejscu poprzedniej. Fasada miała aż 52 metry szerokości. Szczyt kamienicy zdobiła attyka z 12 posągami postaci mitologicznych, wykonanych przez uczniów warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych. Był to budynek frontowy dużej posesji, na której wybudowano oficyny mieszkalne: jednotraktową północną, dwutraktowa od strony wschodniej, oddzielająca podwórze od ogrodu na tyle posesji. W latach 1872 - 1944 kamienica należała do Krasińskich, potem Czartoryskich. Była to kamienica, w której Bolesław Prus umieścił akcje Lalki: w oficynie mieszkać miał subiekt Ignacy Rzecki, a od frontu sklep firmy J. Mincel & S. Wokulski (tablicę upamiętniającą ten fakt wmurowano w 1937 roku). W drugiej połowie mieściła się tu słynna herbaciarnia Wsiewołoda Istomina i zakład fryzjerski Adama Zawadzkiego. W latach sześćdziesiątych XIX wieku mieścił się tu skład luster i wyrobów platerowanych K. Biernackiego. Około roku 1885 zbudowano według projektu Adolfa Löwe oficynę południową która stanęła w pewnym oddaleniu od granicy działki, aby nie zasłaniać światła, należącej wówczas do tego samego właściciela (hr. Ludwika Krasińskiego), oficyny północnej pałacu Krakowskie Przedmieście 5.

Na przełomie XIX i XX wieku mieściła się tu księgarnia Michała Gluecksberga, między 1874 a 1904 rokiem jej właścicielem był Gustaw Sennewald. Oprócz nich działały tu cukiernia Caplaziego (od 1871 roku Chrystiana Toura), zakład fotograficzny M. Dutkiewicza, skład herbaty Wsiewołoda Istomina, skład herbaty Bazylego Małachowa, magazyn z galanterią i tkaninami Russka Manufaktura, magazyn bławatny Jana Gruszczyńskiego (przebudowany w 1911 roku według projektu Stanisława Grochowicza), salon obuwia Stanisława Hiszpańskiego i Warszawskie Towarzystwo Ubezpieczeń. W 1914 roku powstała na podwórzu oranżeria, a w 1897 zabudowania gospodarcze zastąpiono niskim budynkiem. W 1898 w kamienicy rozpoczęło działalność Centralne Laboratorium Cukrownicze, w 1927 przekształcone w Instytut Przemysłu Cukrowniczego. Budynek był także siedzibą Polskiej Macierzy Szkolnej. Przed wojną w latach 1914 – 1931 mieściła się tu popularna kawiarnia „Empire”, zastąpiona przez restaurację Roma. W okresie międzywojennym działały tu także skład sreber braci Hempel, skład broni myśliwskiej J. Sosnowskiego, skład fabryki włókienniczej K. Schreibler i L. Grohmann i sklep malarza Kazimierza Pruszyńskiego.

Wszystkie budynki spłonęły w 1944 roku. Kamienica frontowa została odbudowana w latach 1946-1951 pod kierunkiem Bohdana Pniewskiego. Niestety nie odtworzono rzeźb wieńczących attykę. W związku z rozbiórką sąsiedniej kamienicy Beyera, dom uzyskał nową elewację północną. Oficyny i oranżeria nie zostały odbudowane. Obecnie mieści się tu księgarnia naukowa im. Bolesława Prusa.

1 komentarz:

  1. Ta niby-historyczna elewacja jest całkiem zabawna. O ile o to chodziło :D

    OdpowiedzUsuń